Taşeron (alt işveren) şirket bünyesinde çalışıyor görünseniz de, yaptığınız iş asıl işverenin asıl ve sürekli işiyse ve bu iş yardımcı iş ya da uzmanlık gerektiren bir iş değilse, taşeronluk ilişkisi muvazaalı yani danışıklı sayılır. Bu durumda baştan itibaren asıl işverenin işçisi kabul edilirsiniz ve tüm işçilik haklarınızı doğrudan asıl işverenden de isteyebilirsiniz.
Alt işveren, yani taşeron uygulaması, Türkiye’de çok yaygındır. Ancak bu uygulama bazen işçi haklarını dolanmak için bir kılıf olarak kullanılır. Gerçekte asıl işverenin işçisi olması gereken kişiler, kağıt üzerinde sürekli değişen taşeron şirketlerin işçisi gibi gösterilir. Peki hukuk bu duruma ne diyor? Taşeron işçisi haklarını kimden isteyebilir? Yargıtay 9. Hukuk Dairesi’nin 11 Mayıs 2026 tarihli kararı, muvazaalı taşeronluk konusunu ve işçinin haklarını net biçimde ortaya koyuyor.
Asıl İşveren ve Alt İşveren (Taşeron) İlişkisi Nedir?
Asıl işveren, işi asıl yürüten ve işyerinin sahibi olan taraftır. Alt işveren yani taşeron ise, asıl işverenden belirli bir işi üstlenip kendi işçileriyle yapan taraftır. İş Kanunu bu ilişkiye izin verir, ancak sıkı sınırlar koyar. Bir işin taşerona verilebilmesi için o işin, asıl işin yardımcı işlerinden olması ya da işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren bir iş olması gerekir. Yani asıl işverenin asıl ve sürekli işi, kural olarak taşerona bölünüp verilemez. Bu sınır, işçi haklarının taşeronluk perdesi arkasında yok edilmesini önlemek için konulmuştur.
Taşeronluk Ne Zaman Muvazaalı Sayılır?
Muvazaa, tarafların gerçek iradelerini gizleyerek görünüşte başka bir işlem yapmasıdır. Taşeronlukta muvazaa, gerçekte asıl işverenin işçisi olması gereken kişinin, kağıt üzerinde taşeron işçisi gibi gösterilmesidir. Bu davada işçi, bir kamu kurumunda triyaj bölümünde, görünüşte alt işveren şirketler bünyesinde çalışıyordu. Ancak yaptığı iş, kurumun asıl ve sürekli işiydi. Mahkeme şu tespiti yaptı: bu iş, asıl işin yardımcı işlerinden değildi ve teknolojik ya da uzmanlık gerektiren bir iş de değildi. Dolayısıyla kurum ile taşeron şirketler arasındaki hizmet alım sözleşmeleri muvazaalıydı. İşçinin sürekli değişen taşeron firmalarda çalışıyor gösterilmesi de bu muvazaayı güçlendiren bir işaretti.
Muvazaa Halinde İşçi Haklarını Kimden İster?
Taşeronluk ilişkisi muvazaalı sayıldığında, sonuç işçi lehinedir. İşçi, baştan itibaren asıl işverenin işçisi kabul edilir. Yani kağıt üzerindeki taşeron şirketler yok sayılır ve işçinin muhatabı doğrudan asıl işveren de olur. Bu davada işçi, ilave tediye alacağını asıl işveren olan kurumdan almaya hak kazandı. Aynı ilke diğer işçilik alacakları için de geçerlidir. Kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, fazla mesai, yıllık izin ve diğer haklar, muvazaa halinde asıl işverenden de talep edilebilir. Ayrıca işçi, baştan itibaren asıl işverenin işçisi sayıldığı için, kıdem süresi de ilk işe başladığı tarihten itibaren hesaplanır. Bu, özellikle uzun yıllar taşeron firmalarda çalışmış işçiler için büyük önem taşır.
Sık Yapılan Hatalar ve Pratik Tavsiyeler
Taşeron işçilerinin en sık yaptığı hata, sürekli değişen firmalar yüzünden kıdemlerinin sıfırlandığını ve haklarının kaybolduğunu sanmalarıdır. Oysa muvazaa varsa, kıdem ilk işe giriş tarihinden itibaren işler. İkinci yaygın hata, çalışma koşullarına dair delillerin saklanmamasıdır. Yapılan işin niteliği, kime bağlı çalışıldığı, talimatları kimin verdiği gibi hususlar muvazaanın ispatında belirleyicidir. Pratik öneriler şöyle sıralanabilir. Yaptığınız işin asıl işverenin sürekli işi olup olmadığını değerlendirin. Kime bağlı çalıştığınızı, talimatı kimden aldığınızı gösteren belgeleri ve tanıkları saklayın. Maaş bordrolarını, işe giriş çıkış kayıtlarını biriktirin. Muvazaa şüphesi varsa, haklarınızı asıl işverenden talep etmek için hukuki değerlendirme alın.
Sıkça Sorulan Sorular
Taşeron işçisi haklarını asıl işverenden isteyebilir mi?
Taşeronluk ilişkisi muvazaalıysa evet. Yani yaptığınız iş asıl işverenin asıl ve sürekli işiyse ve yardımcı iş ya da uzmanlık işi değilse, baştan itibaren asıl işverenin işçisi sayılır ve tüm haklarınızı alt işveren ile birlikte asıl işverenden de isteyebilirsiniz.
Taşeronluk ne zaman muvazaalı sayılır?
Asıl işverenin asıl ve sürekli işi, yardımcı iş ya da uzmanlık gerektiren iş olmadığı halde taşerona verilmişse muvazaa vardır. İşçinin sürekli değişen taşeron firmalarda gösterilmesi de bunu güçlendirir.
Muvazaada kıdem süresi nasıl hesaplanır?
İşçi baştan itibaren asıl işverenin işçisi sayıldığı için, kıdem süresi ilk işe başladığı tarihten itibaren hesaplanır. Taşeron firmaların değişmesi kıdemi sıfırlamaz.
Muvazaa nasıl ispatlanır?
Yapılan işin asıl iş olup olmadığı, talimatların kimden alındığı, denetimi kimin yaptığı gibi hususlarla ispatlanır. Bordrolar, işe giriş kayıtları ve tanık beyanları önemli delillerdir.
İşçinin fesih ve tazminat haklarına dair bir başka değerlendirme için işçinin haklı feshi ve kıdem tazminatına ilişkin yazımıza göz atabilirsiniz.
Karar künyesi: Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, T. 11.05.2026, E. 2026/1706, K. 2026/4304. Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır, somut uyuşmazlığınız için hukuki danışmanlık almanız önerilir.
Bu hukuki makale, İstanbul Barosu’na 42717 sicil numarasıyla kayıtlı Avukat Ümit Kızıldağ tarafından güncel mevzuata uygun olarak incelenmiş ve kaleme alınmıştır.
İş hukukuna dair diğer yazılarımız için: İş Hukuku makaleleri